Vechten voor democratie - Ewoud Kieft - ebook

Verkiezingen zijn nooit ontworpen voor sociale media. Ze zijn niet berekend op nepnieuws, niet op AI-beelden, niet op manipulerende algoritmes, niet op techmiljardairs met te veel macht. Als gevolg dolen we in een politiek Wonderland, waar burgers zichzelf en elkaar in absurditeit en complotten verliezen. In de snel polariserende samenleving werken verkiezingen als een centrifuge: alles zwiept naar de uitersten. De grootste democratie ter wereld hielp eind 2024 een autocraat in het zadel en ook in Europa krijgen ondemocratische partijen de ruimte om de rechtsstaat af te breken. We staan op een kruispunt en kunnen rechtsaf, richting dictatuur, of we kiezen voor stabiliteit, vrede en vrijheid. In Kiezen voor democratie laat Marcia Luyten zien hoe we de weg naar de basis van onze democratie kunnen terugvinden.

Vrijheid is het zekere bezit van hen die de moed hebben haar te verdedigenIn 431 v.Chr. hield Perikles, de beroemdste staatsman van Athene, een vurige rede ter ere van gesneuvelde soldaten in de oorlog tegen aartsvijand Sparta. Tot op de dag van vandaag geldt Perikles' grafrede als de krachtigste toespraak over democratische waarden ooit.Zijn woorden zijn een lofzang op de democratie zélf, op het geloof in gelijkwaardigheid van de Atheense burgers, en de noodzaak van gemeenschapszin. Persoonlijke vrijheid kan alleen gedijen in een vrije samenleving. Juist daarin, stelt Perikles, is Athene een lichtend voorbeeld voor de wereld. Democratie is geen zwaktebod, het is iets om trots op te zijn - en waard om voor te vechten.In zijn begeleidend essay trekt gelauwerd essayist Bas Heijne de woorden van Perikles door naar onze eigen verwarde tijd. Perikles leert ons dat de democratie, wil ze overleven, een werkelijke inzet van burgers nodig heeft. Maar ook, dat geloof in democratie geen bedaagde …

Vrijheid is het zekere bezit van hen die de moed hebben haar te verdedigen In 431 v.Chr. hield Perikles, de beroemdste staatsman van Athene, een vurige rede ter ere van gesneuvelde soldaten in de oorlog tegen aartsvijand Sparta. Tot op de dag van vandaag geldt Perikles' grafrede als de krachtigste toespraak over democratische waarden ooit. Zijn woorden zijn een lofzang op de democratie zélf, op het geloof in gelijkwaardigheid van de Atheense burgers, en de noodzaak van gemeenschapszin. Persoonlijke vrijheid kan alleen gedijen in een vrije samenleving. Juist daarin, stelt Perikles, is Athene een lichtend voorbeeld voor de wereld. Democratie is geen zwaktebod, het is iets om trots op te zijn - en waard om voor te vechten. In zijn begeleidend essay trekt gelauwerd essayist Bas Heijne de woorden van Perikles door naar onze eigen verwarde tijd. Perikles leert ons dat de democratie, wil ze overleven, een werkelijke inzet van burgers nodig heeft. Maar ook, dat geloof in democratie geen

We staan voor een keerpunt in de geschiedenis. De democratie wordt in naam van de democratie ontmanteld. In een wereld waarin recht ondergeschikt wordt gemaakt aan het recht van de sterkste, ziet Europa zich niet alleen door zijn vijand bedreigd, maar ook door zijn belangrijkste bondgenoot.Dit boek is een kroniek en een analyse. Het vertelt het verhaal van de verwording van waarden die ooit een vanzelfsprekend houvast boden en het onderzoekt de oorzaken van deze omwenteling. Ilja Leonard Pfeijffer onthult de mechanismen van deze tijd en ontvouwt de routekaart naar een betere toekomst.Absolute democratie, dat leest als een spannende en verontrustende roman, is een onmisbaar boek voor kiezers en politici op zoek naar inzicht en hoop.'Vlijmscherp, uitdagend en bijzonder verrijkend' - De Morgen

De overheid verliest haar grip op digitalisering en intussen verkeert de democratie in een crisis: een gevaarlijke wisselwerking. Oud-Kamerlid Kees Verhoeven laat zien hoe we het tij kunnen

Het democratisch ideaal is in gevaar, zo horen we dezer dagen. Maar waar komt dat gevaar vandaan? Van de kant van vermeende 'vijanden van de democratie'? Of van de kant van degenen die zeggen de democratie te verdedigen? Om ons hierover een oordeel te kunnen vormen, moeten we minstens weten wat democratie eigenlijk is. Een van de manieren om dat te weten te komen, is kennis verwerven van het verleden. 'Democratie' is een Grieks woord. Hebben de Grieken de democratie 'uitgevonden'? In hoeverre lijkt onze huidige democratie nog op de staatsvorm zoals de Grieken die in de vijfde en vierde eeuw voor Christus ontwikkelden? Wat kunnen we van de vergelijking leren? In Griekse democratie wordt een helder beeld gepresenteerd van wat democratie in het oude Griekenland inhield en hoe een democratisch staatsbestel tweeëneenhalfduizend jaar geleden functioneerde. Maar ook confronteert de auteur de antieke en moderne democratie met elkaar, teneinde de lezer te prikkelen om na te denken over een

De democratie is een succesverhaal. In de twintigste eeuw heeft dit stelsel zich in steeds meer landen gevestigd. Sinds 1989 is democratie wereldwijd de norm geworden. Tegelijk groeit in gevestigde democratieën de onvrede. Burgers stellen democratie zeer op prijs, maar keren zich af van de politiek. Bieden een ander kiesstelsel, meer burgerparticipatie en referenda misschien verbetering? Het streven van democratische overheden om naar de burger toe te komen schept nieuwe problemen. De overheid vervaagt, de bureaucratie groeit en niemand is verantwoordelijk. Door globalisering, Europa en migratie verliest de nationale democratie haar contouren. En willen burgers eigenlijk wel voortdurend meedoen? Met steun van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) hebben Nederlandse deskundigen in zesendertig projecten geprobeerd de complexiteit en pluriformiteit van de democratie te doorgronden. Dit boek bevat de resultaten van dat onderzoek. Eerst staat de historische

Overspannen democratie geeft een breder filosofisch kader om de toekomst van de democratie te kunnen begrijpen. Van Oenen stuit op een opvallende paradox: democratie wordt niet bedreigd door mensen die tegen democratie zijn, maar juist door degenen die zeer enthousiast zijn over de democratie. Wij lijken nooit genoeg democratie te hebben. Dit is een motor voor veel van de democratische onvrede die vandaag de dag door velen ervaren wordt. Maar de democratie is eigenlijk volledig gerealiseerd, zo stelt Van Oenen, en begint inmiddels vormen van slijtage te vertonen. Het lastige aan een volledig gerealiseerde democratie is dat het steeds moeilijker wordt de bestuurders verwijten te maken over zaken die niet goed lopen. Wij zijn in dat geval immers zelf medeschuldig, want wij hebben deze mensen verkozen. Volgens Van Oenen is ook dit een belangrijke motor van ontevredenheid.

In 1933 stemde een gemankeerde Rijksdag in met het einde van de Duitse democratie. In 411 v. Chr. pleegde Athene 'democratische zelfmoord'. Een radicale, antidemocratische partij stevende in de Algerijnse verkiezingen van 1991 op een tweederde meerderheid af. De Turkse democratie wordt geregeld uitgedaagd door antidemocraten die op aanzienlijke steun kunnen rekenen. Binnen de Europese Unie zijn er met enige regelmaat zorgen over de democratie in Hongarije. Democratie is waarschijnlijk het beste wat de politieke filosofie heeft voortgebracht. Toch is het geen rustig bezit: democratie bevat de ingrediënten voor haar eigen vernietiging. Wat brengt een democratie ertoe om haar eigen noodlot te omarmen? Mag een democratie zich verweren tegen antidemocraten - of is dát juist heel ondemocratisch? Hoe voorkom je dat democratie in prille staten betekent: 'one man, one vote, one time'? In Weerbare democratie bespreekt Bastiaan Rijpkema een existentiële vraag voor elke democratie: hoe ver reikt

Nu de democratie wordt aangevallen en ondermijnd door golven van nationalisme, autoritarisme en voluntarisme zijn de politiek-filosofische teksten van Habermas van groot belang. Over democratie bevat Jürgen Habermas' belangrijkste bijdragen aan het debat over het idee en de praktijk van de 'deliberatieve democratie'. Kerngedachte is dat rechtsstaat en democratie gelijktijdig gestalte krijgen in een relatie van wederzijdse afhankelijkheid. Habermas beschouwt democratie als een recombinatie van de bouwstenen voor een serieus debat, en uitdrukkelijk niet als een soort 'uitvergroot spiegelbeeld van het gesprek'. In een analyse die aanvangt met de Franse Revolutie en eindigt op de drempel van de digitale revolutie ontwikkelt Habermas deze gedachte, die hij in al haar consequenties doordenkt. 'Jürgen Habermas is al ruim 50 jaar een van de belangrijkste denkers op het grensvlak van sociologie, filosofie en politiek. In zijn denken staan de democratie en de betrokkenheid van de burgers