Over tijd en water - Andri Snær Magnason - ebook

In de komende honderd jaar zullen er fundamentele veranderingen plaatsvinden in de waterstaat op aarde. De meeste gletsjers buiten de poolcirkels zullen smelten, de zeewaterspiegel zal stijgen, de temperatuur op aarde zal omhooggaan. Dit alles zal gebeuren in de periode van één mensenleven. In Over tijd en water laat de IJslandse schrijver Andri Snær Magnason het onbevattelijke tot ons doordringen. Interviews met wetenschappers verweeft hij met oeroude legendes, historische en persoonlijke verhalen tot een boek dat oproept om bij de keuzes die we nu maken rekening te houden met toekomstige generaties. 'Over tijd en water staat stil bij de complexiteit en ongrijpbaarheid van het klimaatprobleem. Toch is er hoop, zegt Andri Snær Magnason.' - Vrij Nederland

Het vooruitzicht op een goede afloop van zwangerschap en bevalling is voor de huidige generatie zwangere vrouwen in ons land aanmerkelijk gunstiger dan voor vorige generaties, waaronder die van hun moeders en grootmoeders. Nieuwe wetenschappelijke inzichten en de verbeterde kwaliteit van zorg aan moeder en kind zijn hiervoor de meest aannemelijke verklaringen. Maar hoe zit dat precies? Aan de hand van aansprekende thema's, waaronder de detectie van aangeboren afwijkingen van het (ongeboren) kind, vroeggeboorte en thuisbevalling, proberen de auteurs in dit boek de intergenerationele verschillen in de uitkomst van de zwangerschap en bevalling te duiden. Wat zijn de kantelpunten die in de naoorlogse geboortezorg het verschil hebben gemaakt? In hoeverre heeft de huidige generatie ouders in ons land baat bij de medisch-technologische en organisatorische vernieuwingen van de geboortezorg? En waar schuurt het? Over tijd. Kantelpunten in de naoorlogse geboortezorg is geschreven voor

'Waar leven is, is ook dood.' Deze levensles en vele vragen over het geheugen en het verstrijken van de tijd komen aan bod in deze ogenschijnlijk lichte roman waarin Jón Kalman Stefánsson terugblikt op zijn jeugd. Een jongetje van tien wordt door zijn stiefmoeder naar Noorwegen gestuurd, waar hij de zomer bij zijn grootouders zal doorbrengen. Het is een groot avontuur in de jaren zeventig, toen bijna niemand vanuit IJsland met het vliegtuig naar het buitenland reisde. Ook de zomervakantie is een belevenis, in het 'hete' zuiden van Noorwegen, in een buitenwijk van Stavanger, waar - heel anders dan in IJsland - hoge bomen staan en mannen in korte broek rondlopen. Met de jongen reizen zijn fictieve helden mee: Tarzan en Lichtvoet. Bij zijn grootouders woont ook zijn halfzus, die hij vier jaar niet gezien heeft en die altijd maar lijkt te slapen en niet meer met hem wil spelen. Zijn opa neemt het voor hem op en wordt zijn bondgenoot. Stefánsson brengt een poëtische en fantasierijke wereld

Hoe gaan we om met historisch onrecht? Welke mogelijkheden en beperkingen biedt het recht? Of het nu gaat om het slavernijverleden, het postkoloniale verleden, of het misbruik in de Rooms-Katholieke Kerk, telkens rijst de vraag of onrecht in een min of meer ver verleden grond kan zijn voor aansprakelijkheid in het heden. Wat gestolen kunst betreft rijst de vraag of de eigenaar of zijn rechtsopvolgers eeuwig moeten kunnen revindiceren of dat aan die mogelijkheid door verjaring een einde moet worden gemaakt. In het eerste preadvies worden twee vragen onderzocht, namelijk de vraag naar het 'wanneer' van aansprakelijkheid (de vereisten), en die naar het 'waarom' (de legitimaties). Bron van inspiratie vormde de discussie over de 'slavery reparations suits' in de Verenigde Staten. De bevindingen leveren een beeld op van de variabelen van een succesvolle vordering op grond van historisch onrecht in onze rechtsorde. Het tweede preadvies laat zien dat de vraag of een verjaringstermijn moet

Het verhaal in dit boek is geen makkelijk verhaal over heldendom of slachtofferschap. Het is het moeilijke en pijnlijke verhaal over een familie die de verkeerde kant van de geschiedenis kiest en daarin zelf bijna ten onder gaat. Tegen de achtergrond van grote gebeurtenissen in de twintigste eeuw moet de familie keuzes maken en onder invloed van de omstandigheden, grote stommiteiten en diepe wanhoop, kiest een aantal familieleden verkeerd, terwijl andere juist het slachtoffer worden. De geslagen wonden zullen nooit meer helemaal geheeld worden en de sporen dragen ze hun hele leven mee. Het is een boeiende en waargebeurde familiegeschiedenis, die een deel van de twintigste eeuw beslaat. Via voormalig Nederlands-Indië, de crisistijd en de Tweede Wereldoorlog zien we in de gebeurtenissen van toen ook de actualiteit van nu: de diepe wanhoop van de familie en de financiële rampspoed die bijna direct leiden tot de roep om een sterke leider die met stevige hand alle problemen zal oplossen.

'Ons boerenland is morsdood. Nauwelijks meer insecten, nauwelijks meer vogels, nauwelijks meer bodemleven. Landdegradatie. Het komt nu aan op radicale dienstbaarheid aan de aarde, zonder hoop op dankbaarheid of begrip van je medemens.' Tommy Wieringa is niet alleen bezorgd over het boerenland, hij schrijft met dezelfde urgentie over onze cultuur, onze democratie en onze intellectuele vrijheid. De actualiteit is de aanleiding om zijn pen te scherpen, maar steeds weet hij dieper te raken door brandende kwesties in hun historische context te zien en tegelijk een moreel appel te doen. Wieringa excelleert als columnist, zijn stukken geven een indringende analyse van de ontregelingen van onze tijd en zetten daarmee aan tot verder denken en het zoeken naar oplossingen.

Een sympathiek gezin uit Londen vestigt zich in 1906 in Barellito, een dorpje aan de Italiaanse kust. De vader droomt ervan om de plaatselijke visserij te moderniseren door er een stoomboot te introduceren. Zijn zoon William ontdekt een zonovergoten paradijs en geniet van de vrijheid, samen met zijn nieuwe vrienden Paolo, Nino en Lisa. Lisa is een knap meisje dat beschikt over eigenaardige krachten. Maar langzaamaan verandert de vijandigheid van de dorpsbewoners in haat en breekt er geweld uit in het paradijs.

In Over het land en het water zijn de gedichten samengebracht die W.G. Sebald schreef van zijn studententijd tot aan zijn veel te vroege dood. Dezelfde thema's als in zijn beroemdste boeken komen aan bod: de gedichten zijn schitterende vignetten over de natuur en over de geschiedenis, de dood en het geheugen, reizen en landschappen. Zie ook vertaalster Ria Hengel over het eerste gedicht uit 'Over het land en het water' op de site van Athenaeum Boekhandel (http://www.athenaeum.nl/nieuws/15757/wg-sebald-over-het-land-en-het-water).

De auteur, Barend van Houwelingen, was als 20-jarige jongeman in de zomer van 1946 nauwelijks onder de wapenen geroepen, toen hij met honderden andere dienstplichtigen naar Indië werd getransporteerd, om daar de nationalistische opstand te onderdrukken. Meer dan drie jaren duurde zijn achteraf nutteloze militaire missie, waarin onze Hollandse militairen vele ontberingen moesten doorstaan. Barend heeft vanaf het vertrek uit Nederland getracht een dagboek bij te houden en heeft dat volgehouden tot zijn thuiskomst in november 1949. Een waarlijk uniek en pakkend relaas over alle dagelijkse gebeurtenissen, die hoe spannend ook en soms heel onbelangrijk schijnend, een goed inzicht geven in het leven van onze jongens overzee. Opdat we niet vergeten dat wat deze generatie jongeren werd aangedaan. Het aan hem toegekende Orde en Vrede herinneringskruis met de gespen is slechts een uiterst magere erkenning van de zijde van de toenmalige vaderlandse regering.

In zijn columns in Huisarts & Wetenschap snijdt de auteur (Hans van der Voort) allerlei facetten van de gezondheidszorg op een prikkelende en luchtige manier aan. Als inleiding op een actueel onderwerp gaat hij vaak uit van gebeurtenissen uit zijn eigen jeugd. De laatste jaren is hij door problemen met zijn gezondheid steeds meer een ervaringsdeskundige, die de medische wereld als patiënt, van binnenuit, meemaakt.