Oorlogsdagboeken - Virginie Loveling - ebook

De Duitse schrijver Hans Carossa is op een enkel werk na bijna vergeten, maar zijn "Rumänisches Tagebuch" uit 1924 is nog steeds een van de belangrijkste 300 oorlogsromans met autobiografische elementen, die tussen 1818 en 1933 in Duitsland zijn verschenen. De roman behandelt de tijd van 4 oktober tot 15 december 1916, toen Carossa als bataljonsarts aan de zware wintergevechten in Roemenië deelnam. De pers beoordeelde dit werk destijds als een bagatellisering van de oorlog, maar niets is minder waar. Inderdaad geen verheerlijking van de oorlog, maar wel een beschrijving van de zinloosheid, de beslommeringen en de offers van de soldaten en de burgerbevolking in deze oorlog. Het boek is vele malen herdrukt en vertaald, in 2005 verscheen er nog een Amerikaanse uitgave, maar een Nederlandse vertaling bleef tot nu toe uit. In deze lacune is nu voorzien. Alfred Krans, die eerder ondermeer Hermann Hesse vertaalde, nam de vertaling voor zijn rekening.

In haar oorlogsdagboek beschrijft dichteres Hanny Michaelis haar leven als gymnasiast in Amsterdam, als dienstmeisje en als onderduikster. Vanaf de dag dat ze haar dagboek begint bij te houden is de dreiging van de aanstaande oorlog voelbaar aanwezig. Gescheiden van haar ouders is zij vanaf augustus 1942 ondergedoken bij verschillende orthodox-protestantse gezinnen, onder een valse naam en steeds in de ondergeschikte positie van dienstmeisje: een cultuurschok van jewelste. Over het lot van haar ouders blijft ze jarenlang in het ongewisse, hoewel ze het ergste vreest. Michaelis ziet haar jonge jaren voorbijgaan in angst, ongerustheid en emotionele stilstand. Haar belangrijkste troost vindt ze in het schrijven: in de gedichten die ze maakt, maar vooral in haar dagboek, waarin ze haar verliefdheden en scherpzinnige intellect een plek weet te geven. Oorlogsdagboek werd bezorgd en samengesteld door Nop Maas.