Oorlogsdagboeken 1914-1918 - Achiel Van Walleghem - ebook

De Duitse schrijver Hans Carossa is op een enkel werk na bijna vergeten, maar zijn "Rumänisches Tagebuch" uit 1924 is nog steeds een van de belangrijkste 300 oorlogsromans met autobiografische elementen, die tussen 1818 en 1933 in Duitsland zijn verschenen. De roman behandelt de tijd van 4 oktober tot 15 december 1916, toen Carossa als bataljonsarts aan de zware wintergevechten in Roemenië deelnam. De pers beoordeelde dit werk destijds als een bagatellisering van de oorlog, maar niets is minder waar. Inderdaad geen verheerlijking van de oorlog, maar wel een beschrijving van de zinloosheid, de beslommeringen en de offers van de soldaten en de burgerbevolking in deze oorlog. Het boek is vele malen herdrukt en vertaald, in 2005 verscheen er nog een Amerikaanse uitgave, maar een Nederlandse vertaling bleef tot nu toe uit. In deze lacune is nu voorzien. Alfred Krans, die eerder ondermeer Hermann Hesse vertaalde, nam de vertaling voor zijn rekening.

In haar oorlogsdagboek beschrijft dichteres Hanny Michaelis haar leven als gymnasiast in Amsterdam, als dienstmeisje en als onderduikster. Vanaf de dag dat ze haar dagboek begint bij te houden is de dreiging van de aanstaande oorlog voelbaar aanwezig. Gescheiden van haar ouders is zij vanaf augustus 1942 ondergedoken bij verschillende orthodox-protestantse gezinnen, onder een valse naam en steeds in de ondergeschikte positie van dienstmeisje: een cultuurschok van jewelste. Over het lot van haar ouders blijft ze jarenlang in het ongewisse, hoewel ze het ergste vreest. Michaelis ziet haar jonge jaren voorbijgaan in angst, ongerustheid en emotionele stilstand. Haar belangrijkste troost vindt ze in het schrijven: in de gedichten die ze maakt, maar vooral in haar dagboek, waarin ze haar verliefdheden en scherpzinnige intellect een plek weet te geven. Oorlogsdagboek werd bezorgd en samengesteld door Nop Maas.

eerde u op school ook dat de Eerste Wereldoorlog een oorlog voor de democratie was? Nochtans bestond in het Europa van 1914 niet eens algemeen stemrecht. Overal heerste een kleine elite van grootgrondbezittende adel en industriële burgerij. Die eerste klasse monopoliseerde de politieke, de tweede de economische macht. Maar beide deden het in hun broek voor 'de volksmassa's' en het spook van de revolutie dat hen overal volgde. De analyse van Jacques Pauwels is onthutsend. Om een omverwerping van de heersende orde te vermijden, kwamen adel en burgerij terecht bij oorlog. Oorlog moest de revolutie en de democratisering tegenhouden. Oorlog kon ook de economische problemen oplossen die het gevolg waren van de onderlinge concurrentie tussen de grootmachten, die altijd op zoek waren naar territoriale uitbreiding voor het verwerven van afzetmarkten, bronnen van grondstoffen en goedkope arbeidskrachten. Maar het draaide anders uit dan de elite verwacht had. In Rusland lukte de revolutie, in

De Eerste Wereldoorlog wordt terecht omschreven als de Urkatastrophe van de twintigste eeuw. De oorlog toonde hoezeer de Europese staten zich hadden ontwikkeld tot suïcidale oorlogsmachines. Vier jaar lang lieten zij elkaar in het niemandsland tussen de loopgraven letterlijk doodbloeden.Miljoenen soldaten sneuvelden. Koen Koch gaat in op het militaire verloop en de politieke, sociale en culturele aspecten van de Grote Oorlog. Het resultaat is een fascinerend boek over een van de bloedigste periodes uit de geschiedenis van de mensheid: van de moordaanslag op de Oostenrijkse troonopvolger Frans Ferdinand op 28 juni 1914 tot de Wapenstilstand op 11 november 1918. 'Een kleine geschiedenis van de Grote Oorlog' is een handzaam overzichtswerk van de Eerste Wereldoorlog, geschreven door een specialist en gepassioneerd verteller.