Melancholie van de onrust

Joke J. Hermsen onderzoekt in dit essay de homo melancholicus.

Melancholie II speelt zich af in 1902, daags na de dood van Lars Hertervig. Het verhaal wordt verteld vanuit het perspectief van zijn fictieve zus, Oline, die haar leven voortzet in de afwezigheid van haar geliefde, excentrieke broer. Ze herinnert zich hun jeugd met een dominante vader en haar fanatiek schilderende broer, die altijd aan het vechten was tegen de gedachte dat hij niet deugde, zowel als kunstenaar en als mens. Melancholie II is het (ook los te lezen) vervolg op Melancholie I, de veelgeprezen roman over de Noorse kunstschilder Lars Hertervig.In de pers:'Op zijn bekende, vertragende wijze, vol hernemingen en modulaties, waarmee Fosse is uitgegroeid tot wereldvermaard toneelschrijver en romancier, laat hij de zus van Lars Hertervig achteromkijken. Ook Oline heeft ze duidelijk niet meer allemaal op een rijtje. Maar de vervreemding die de lezer bekruipt - herinnert Oline zich dit, of is ze aan het ijlen? -, past wonderwel bij het grensgebied tussen waan en werkelijkheid dat Fo…

De verteller van De wetten van de melancholie heeft een labyrint van verhalen en personages gebouwd rondom zijn eigen jeugd en de geschiedenis van zijn familie. Van een jongen die zich verveelt in het souterrain van zijn ouderlijk huis in de jaren zeventig tot een soldaat die tijdens de Tweede Wereldoorlog schuilt in een kelder in een Hongaarse provinciestad.De wetten van de melancholie is een staalkaart van Oost-Europa en de roerige geschiedenis van de twintigste eeuw. Maar bovenal is het een roman over empathie en het verliezen daarvan.

WINNAAR NOBELPRIJS VOOR DE LITERATUUR 2025Midden in de winter slaat een eigenaardig circus zijn tenten op in een kleine Hongaarse stad. De grootste attractie van het circus moet het opgevulde lichaam van de grootste walvis ter wereld zijn. Meteen doen de meest bizarre geruchten de ronde. De circusmensen zouden sinistere doelen nastreven, en de bange burgers klampen zich vast aan alles wat hun een beetje zekerheid kan bieden - van waarzeggerij tot astrologie, van vreemdelingenhaat tot allerlei vormen van totalitarisme. Dit biedt enkele bewoners de kans zich over te geven aan hun ongebreidelde zucht naar macht. De melancholie van het verzet kent dan ook onvergetelijke personages, van de kwaadaardige mevrouw Eszter die de overname van het stadje voorbereidt, en haar slappe echtgenoot, tot Valuska, de ongelukkige held van het verhaal die met zijn hoofd in de wolken loopt en de enige zuivere en nobele ziel in de roman is, iets wat bij Krasznahorkai geen aanbeveling is.