Lieve Edelachtbare - Max van Olden - ebook

'Edele wijse discrete lieve besundere,' zo luidde de aanvang van de brief die Willem van Oranje op 28 december 1574 vanuit Middelburg aan de Staten van Holland en Zeeland schreef. Hij deed er het voorstel in om een universiteit op te richten. Het zou het eerste archiefstuk worden van de Leidse universiteit. Aan die brief ontleende Willem Otterspeer de titel voor deze beknopte geschiedenis. Het is het verhaal van vier eeuwen, waarin de universiteit van Leiden de lotgevallen van Nederland deelde en representatief was voor de belangrijkste ontwikkelingen in de wetenschap. Het is tegelijk ook een beetje een liefdesverklaring aan een van de mooiste instellingen op aarde. Willem Otterspeer (1950) is hoogleraar universiteitsgeschiedenis aan de Universitei Leiden. Een van zijn projecten is de geschiedschrijving van de Leidse universiteit, Groepsportret met Dame. Van deze in vier delen geplande serie verschenen inmiddels drie delen. Het vierde zal in 2016 verschijnen. Daarnaast schreef

In 1991, kort na de eerste Golfoorlog, reist Lieve Joris naar haar vriendin Hala in Syrië. Twaalf jaar eerder hebben ze elkaar ontmoet in Irak. Ze hadden dezelfde dromen, maar algauw raakte Hala verstrikt in een web van politieke problemen. Een half jaar lang deelt Lieve Joris Hala’s leven in een Damasceense volkswijk. Via haar en haar vrienden schetst zij de dilemma’s van moderne Arabische intellectuelen die balanceren tussen hun bitterheid tegenover het Westen en het failliet van hun eigen dromen ‘Aanvankelijk zat Ahmed in een gevangenistoren in het centrum van Damascus. Daar werd op een dag een man geslagen, zo hard dat hij schreeuwde of hij levend gevild werd. Asma was net drie geworden, ze stapte met haar kleine beentjes voor Hala uit, keek over de reling naar beneden maar zei niets.’ Een halfjaar woont Lieve Joris in een volkswijk in Damascus en deelt er het leven van haar vriendin Hala. Nadat haar man Ahmed om politieke redenen in de gevangenis belandt, maakt Hala kennis met de…

Tien jaar na haar veelgeprezen Terug naar Congo arriveert Lieve Joris opnieuw in Congo. Mobutu is net gevlucht, de kindsoldaten van Kabila zijn in de hoofdstad, de verwachtingen zijn hooggespannen. Maar het land dat zij binnenreist is leeggeroofd, de mensen voelen zich aan zichzelf overgeleverd, tribalisme en verdeeldheid tieren welig. Een eeuw na Joseph Conrads Hart der duisternis is Congo nog steeds een moeilijk doordringbaar land. Lieve Joris heeft het aangedurfd dit gebied te bereizen op een hachelijk moment in zijn geschiedenis. Dans van de luipaard is een schrijnend portret van een uiteenvallende natie, maar tevens een hommage aan een volk dat de kunst van het overleven als geen ander volk in Afrika verstaat.

Wat gebeurt er wanneer volkeren die geen koloniale geschiedenis delen, elkaar ontmoeten? Met die vraag trekt Lieve Joris, na jarenlang door Afrika te hebben gereisd, via Dubai naar China. Trouw aan de manier van werken die zij de afgelopen decennia heeft verfijnd, begeeft zij zich te midden van Afrikanen en Chinezen die als visjes achter de grote handelscontracten aan elkaars territorium binnenzwemmen, en beschrijft zij wat globalisering in hun leven betekent. De Congolese commerçante die naar Dubai reist om inkopen te doen voor haar winkel, de Malinese handelaar die nauwelijks kan lezen en schrijven maar drie keer per jaar naar Guangzhou vliegt, de Chinese docent kunstgeschiedenis die horloges verkoopt op een strijkplank in de straten van Zuid-Afrika - met een magische mix van humor en heldenmoed voeren zij ons een wervelende wereld binnen, waarin Europa herleid is tot een museum.