“Er is iets verrots in de Staat der Nederlanden”

Het vierde deel van het Verhaal van Gelderland begint met de tumultueuze jaren tussen 1795 en 1815. De Bataafse Revolutie maakte een einde aan de machtspositie van de adel. Daarna werden onder Bataafs-Frans bewind de buiten- en binnengrenzen van Gelderland enkele malen opnieuw getekend en kreeg het gebied nieuwe namen. In 1815 werd Gelderland een provincie in het Koninkrijk der Nederlanden. Van een zelfstandige positie was nu geen sprake meer. Terwijl de centrale overheid haar gezag uitbreidde, werd de positie van de adel hersteld. De eerste decennia waren een tijd van toenemende armoede, vooral voor kleine boeren en ambachtslieden, maar na 1850 ontstonden voorzichtig een nieuwe dynamiek en een ontluikende welvaart. Toch bleef Gelderland de gehele negentiende eeuw vooral een landelijk en patriarchaal geleid gewest. In de twintigste eeuw deed de moderne tijd zijn intrede in Gelderland: met grootschalige ontginningen, uitbreiding van het wegennet, groei van confessioneel onderwijs en de

In 'Opstand in de Nederlanden' vertelt Arnout van Cruyningen de volledige geschiedenis van de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648), ook vaak de Opstand genoemd. In 2023 is het 375 jaar geleden dat de strijd tussen de Lage Landen en het Spaanse koninkrijk ten einde kwam. In 'Opstand in de Nederlanden' komen alle hoofdrolspelers aan bod: de edelen Egmont, Horne en Oranje als oppositie tegen de landvoogdes, de koning en zijn dienaren Alva, Parma en Granvelle. Het gaat in op de religieuze hervormingen in het noorden en zuiden, de rol van de steden en de staten, de Republiek met zijn stadhouders en het zuiden onder de aartshertogen, de familie Nassau en de vrede van Münster. De migratie van Vlaamse protestanten naar de Hollandse steden leidde tot een ongekende bloeiperiode: de Gouden Eeuw. Het boek bevat illustraties, een tijdlijn en register.

In 'Stadhouders in de Nederlanden: van Holland tot Vlaanderen 1448-1879' biedt historicus Arnout van Cruyningen een verhalend overzicht van alle stadhouders van de Nederlanden sinds de Bourgondische tijd. Hij behandelt niet alleen de Hollandse en Zeeuwse stadhouders, maar ook die van Groningen, Drenthe, Overijssel, Limburg, Vlaanderen, Luxemburg en Namen. Behalve bekende namen als de prinsen Van Oranje en het huis Van Nassau komen de families Van Croÿ, Van Lailang en Van Egmont in diverse eeuwen voorbij.

Zonder vertalingen had onze cultuur er heel anders uitgezien. De onafgebroken invloed van de talen die ons omringen, heeft de cultuur van de Lage Landen gemaakt tot wat zij nu is: een internationale, meertalige en cultureel diverse omgeving waarvan vertalingen een prominent onderdeel uitmaken. Vertalen in de Nederlanden brengt in beeld wat en hoe er in de Nederlanden door de eeuwen heen is vertaald, wie daarbij betrokken waren en in hoeverre vertalingen van belang zijn geweest voor sociale en culturele veranderingen. Zowel het medische en juridische als het literaire en wetenschappelijke vertalen en hun contexten worden beschreven. Vanzelfsprekend is er ook aandacht voor de vertalingen van de Bijbel. Niet eerder werd de geschiedenis van het vertalen in Nederland en Vlaanderen uit de doeken gedaan. Deze eerste vertaalgeschiedenis biedt een doorlopend overzicht dat de geschiedenis van het vertalen in de Nederlanden weergeeft van de middeleeuwen tot heden. Over elk van de vijf periodes

Voor elke Nederlander en Vlaming die in dit herdenkingsjaar snel wil achterhalen waar de Tachtigjarige Oorlog precies over ging, is dit het perfecte boek. De kern van de strijd lag in drie fundamentele rechten: vrijheid van godsdienst en geweten, recht op zelfbeschikking en recht op inspraak. Vanuit deze actualiteit weet Anton van der Lem een ingewikkelde geschiedenis in kort bestek helder te presenteren en te illustreren met prachtige afbeeldingen. Hij zet de ingewikkelde politieke, religieuze en sociale oorzaken van de Opstand duidelijk uiteen en daarmee de scheiding tussen de Noordelijke en de Zuidelijke Nederlanden. Rake portretten van de hoofdrolspelers aan beide zijden verlevendigen zijn verhaal. De schrijver staat aan de kant van de katholieken én de protestanten, belicht aanhangers van de Republiek én de koningsgezinden. Daarnaast was de Tachtigjarige Oorlog niet alleen een strijd om vrijheden, maar net zo goed een burger- en belangenoorlog die steden, regio's en families uit

De beroemde reis van Albrecht Dürer door de Lage Landen in woord en beeld De grote Albrecht Dürer (1471-1528) is zonder twijfel een van de bekendste Duitse kunstenaars. Als vaandeldrager van de noordelijke renaissance was Dürer tevens een van de eerste echte Europese kunstenaars: zijn oeuvre bezit een opvallend internationaal karakter en vormt een brug tussen Noord en Zuid. De vele reizen die hij door het vroegmoderne Europa maakte, drukten alle hun stempel op zijn artistieke persoonlijkheid. Zijn laatste grote reis bracht hem in 1520-1521 naar de Lage Landen. Samen met echtgenote Agnes en dienstmeid Susanna verliet de kunstenaar in juli 1520 zijn geboortestad Neurenberg. Het gezelschap trok richting Antwerpen en kwam pas een goed jaar later terug. Deze memorabele reis door de Nederlanden is uitzonderlijk goed gedocumenteerd. Albrecht Dürer hield niet alleen een reisdagboek bij, naast schilderijen maakte hij vooral een enorme hoeveelheid tekeningen in verschillende technieken van de