De vrijheid om te twijfelen - Rik Torfs - ebook

De werkelijkheid is dat wat niet verdwijnt ook als we er niet meer in geloven. Het is niet erg om dingen niet te weten, maar het is ook niet nodig om deze werkelijkheid in twijfel te trekken wanneer dit geloof aan het wankelen wordt gebracht. Om de weg niet kwijt te raken is het van belang om zo goed en zo kwaad als we kunnen te blijven onderscheiden tussen zinnig en onzinnig, tussen verstandig en ondoordacht, tussen goed geïnformeerd en de kluts kwijt. Dit boek helpt de lezer onderscheid te maken tussen propaganda en betrouwbare experts, om de werkelijkheid zo nooit uit het oog te verliezen.

Zelden is vrijheid zo intens besproken als tijdens de pandemie: de vrijheid om te reizen, onbeperkt te bewegen, mensen te ontmoeten waar men maar wil. Maar hoe duurzaam is zo'n beperkte opvatting van vrijheid, nu we tijden tegemoet gaan waarin klimaatcrises of oorlogen hele gebieden onbewoonbaar maken en er steeds minder plekken zijn waar het nog goed leven is? Volgens filosofe Eva von Redecker is het concept toe aan een grondige herziening: wat als we vrijheid opvatten als een plek waar we kunnen blijven? Dat klinkt als een paradox, maar in 'De vrijheid om te blijven' legt Von Redecker overtuigend uit waarom deze nieuwe invulling beter is voor mens en natuur, maar ook voor de gemeenschap omdat ze de afstand tussen individuen verkleint. Blijvende vrijheid kan alleen gezamenlijk tot stand worden gebracht. En ze groeit als we haar delen.

Hannah Arendt gaat in 'De vrijheid om vrij te zijn' nader in op het begrip dat onze cultuur al meer dan tweehonderd jaar hoog in het vaandel draagt: vrijheid. Ze vergelijkt de twee revoluties in de tweede helft van de achttiende eeuw die bepalend waren voor onze opvatting over vrijheid: de geslaagde Amerikaanse (1776) en de mislukte Franse (1789). De Franse Revolutie bleef steken in de bevrijding, de Amerikaanse daarentegen richtte een staatsvorm in waarin de publieke zaak de hoogste prioriteit is. Arendts essay is een voortdurende oproep om ook nu na te denken over vrijheid, en over de gevaren die de vrijheid bedreigen. 'De vrijheid om vrij te zijn' werd pas onlangs voor het eerst in Amerika en daarna in Duitsland werd gepubliceerd.