De schaamte - Annie Ernaux - ebook

'Mijn vader wilde mijn moeder vermoorden, op een zondag in juni, aan het begin van de middag.' Het is 1952, en het incident waarbij haar vader haar moeder met een mes naar het leven staat, is voor Annie Ernaux de oorsprong van de schaamte in haar leven. Schaamte over het taalgebruik, de tafelmanieren en het sociale gedrag van haar ouders, die zich zo krampachtig proberen te distantiëren van hun afkomst uit de laagste sociale klasse, nu ze zich hebben opgewerkt tot kleine middenstanders met een kruidenierswinkel en een café. Het brute moment vormt de opmaat naar een mentale archeologie, waarin haar dromen, gedachten en gevoelens als meisje van twaalf tevoorschijn komen. En dat alles noteert ze zonder een spoor van retoriek, in ongekunstelde en subtiele bewoordingen. De schaamte is een autobiografische roman die veel meer is dan de reconstructie van een cruciale en traumatische gebeurtenis.'Een mooi, eerlijk boek over het gevoel dat haar jeugd beheerste.' - Margot Dijkgraaf in NRC Handel…

Belangijke autobiografische roman uit het oeuvre van een van de belangrijkste schrijfsters van het moment. Annie Ernaux kreeg de Nobelprijs voor Literatuur 2022 toegekend.

'Mijn vader wilde mijn moeder vermoorden, op een zondag in juni, aan het begin van de middag.' Het is 1952, en het incident waarbij haar vader haar moeder met een mes naar het leven staat, is voor Annie Ernaux de oorsprong van de schaamte in haar leven. Schaamte over het taalgebruik, de tafelmanieren en het sociale gedrag van haar ouders, die zich zo krampachtig proberen te distantiëren van hun afkomst uit de laagste sociale klasse, nu ze zich hebben opgewerkt tot kleine middenstanders met een kruidenierswinkel en een café. Het brute moment vormt de opmaat naar een mentale archeologie, waarin haar dromen, gedachten en gevoelens als meisje van twaalf tevoorschijn komen. En dat alles noteert ze zonder een spoor van retoriek, in ongekunstelde en subtiele bewoordingen. De schaamte is een autobiografische roman die veel meer is dan de reconstructie van een cruciale en traumatische gebeurtenis. 'Een mooi, eerlijk boek over het gevoel dat haar jeugd beheerste.' - Margot Dijkgraaf in NRC

De feministische klassieker na jaren eindelijk weer leverbaar, met een nieuw voorwoord van de auteur. 'Ik zie, als onder scherpe schijnwerpers, tienvoudig vergroot, de details van mijn onderdrukking, de details van andervrouws pijn. Ik heb er geen verweer meer tegen, geen oogkleppen. Ik zit er middenin als een weekdier zonder schelp. Zelfbeklag? Zeker, ik kan zwemmen in zelfmedelijden. Rancuneus? Ook dat. Maar geen schaamte. De schaamte is voorbij.'

Op de dag van Lea's examenfeest verschijnen er vuurrode vlekken op haar lichaam. In een poging vorm te geven aan haar leven besluit ze een opleiding te volgen in een psychiatrische instelling. Maar haar moeizame relatie met de egocentrische Simon en het confronterende werk met de psychiatrische patiënten maken dat niet bepaald makkelijk. Tot ze op een dag iemand ontmoet die haar laat inzien dat er meerdere manieren zijn om je leven te leiden. De schaamte van Lea is een indringend maar ook wrang-geestig coming-of-ageverhaal over schaamte, eenzaamheid en een zoektocht naar bevrijding.

Wat heeft het militaire optreden van de VS in Irak van doen met het buitensporig geweld van Antilliaanse en Marokkaanse jongeren? En de bruutheid waarmee Nederlandse mannen hun vrouw en kinderen afranselen? De groepsverkrachtingen door puberende jongens en het fenomeen van loverboys? Of de terreurdaden van religieus bevlogen mannen en vrouwen, de zelfmoordacties van militante moslims, en de slachtingen onder studenten en docenten op scholen en universiteiten? De zelfdoding van falende topmanagers en politici? Het zijn in wezen uitingsvormen van hetzelfde verschijnsel: schaamte. Aart G. Broek breekt in De terreur van schaamte met de opvatting dat het meeste geweld van Antilliaanse en Marokkaanse jongeren vooral cultureel bepaald zou zijn, op welke aanname veel overheidsbeleid tot dusver gestoeld is, en stelt dat dit geweld voortkomt uit het fenomeen schaamte (krenking). De terreur van schaamte geeft een nieuwe visie op hoe gewelddadig gedrag verklaard en tegemoetgetreden kan worden.

Door schaamte centraal te stellen, schijnt Cody met dit vlammende én persoonlijke verhaal een nieuw licht op de impact van het woonbeleid dat stelselmatig levens verwoest.

Schaamte en onschuld Hilde Janssen Samenvatting Het verdrongen oorlogsverleden van troostmeisjes in Indonesië In iedere oorlog en in elk gewapend conflict zijn vrouwen het slachtoffer van seksueel geweld. Meestal wordt het doodgezwegen. Door daders, slachtoffers en regeringsleiders. Het taboe is hardnekkig, zo ontdekte Hilde Janssen tijdens haar zoektocht naar de hoogbejaarde Indonesische vrouwen die in de Tweede Wereldoorlog als 'troostmeisje' seksueel zijn misbruikt door Japanse soldaten. De verhullende term kan de pijn en de schaamte van gedwongen prostitutie niet uitwissen. Noch de slapeloze nachten, de mislukte huwelijken, kinderloosheid en de armoede. De Japanse bezetter zag het als een puur pragmatische maatregel. Gecontroleerde seks in militaire bordelen gold als een probaat middel tegen geslachtsziekte en grootschalige verkrachtigen. De geïnterviewde vrouwen vertellen een ander verhaal. Ze zijn onder dwang of met valse beloften van straat geplukt, thuis opgepakt, via

Cody Hochstenbach doet onderzoek naar de woningmarkt en publiceerde in 2022 het invloedrijke Uitgewoond. Hij schreef daarin onder andere over zijn vader die tijdelijk dakloos was en de sociale huurwoning van zijn moeder. Na publicatie belde zijn moeder hem boos op: waarom moest hij zo nodig de vuile was buiten hangen? Dit telefoontje bracht hem een nieuw inzicht: schaamte is cruciaal om de wooncrisis te begrijpen. Door schaamte centraal te stellen, schijnt Cody met dit vlammende én persoonlijke verhaal een nieuw licht op de impact van het woonbeleid dat stelselmatig levens verwoest. Cody Hochstenbach (1989) is als stadsgeograaf verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Hij spreekt zich tegenover een breed publiek fel uit over de wooncrisis. In 2019 ontving hij de prestigieuze NWO Veni-beurs om onderzoek te doen naar beleggers op de Nederlandse woningmarkt. Uitgewoond werd genomineerd voor de PrinsjesBoekenprijs en als NPO Radio 1 non-fictieboek van het jaar.

Na het overlijden van zijn moeder in 2008 krijgt Harry Vogels de beschikking over dozen vol documenten uit het verleden. Hij komt erachter dat zijn ouders veel hebben meegemaakt en dat over veel van deze zaken nooit is gesproken. Zijn grootvader is in de jaren 1920 lid van de gemeenteraad van Wassenaar en voorzitter van de plaatselijke rooms-katholieke vakbond. Hij krijgt in de jaren daarna nazistische sympathieën en neemt twee van zijn zonen mee in zijn gedachtengoed. Harry's grootvader wordt lid van de NSB, zijn oom Jan gaat bij de SS en zijn oom Hans wordt lid van de Hitlerjugend. Oom Jan is drie jaar lang krijgsgevangene van de Russen, onder zeer erbarmelijke omstandigheden. Zijn vader Ben kiest een andere weg en wordt het huis uitgezet. Harry Vogels heeft veel onderzoek gedaan, in archieven van de gemeente Wassenaar, het Nationaal Archief in Den Haag en de katholieke kerk in Wassenaar. Ook heeft hij voor dit boek veel informatie gekregen van familieleden en ex-medewerkers van zijn