De rivier van Herakleitos - Etienne Vermeersch, Johan Braeckman - ebook

In de zomerperiodes van 2020 en 2021 voerden Dirk Verhofstadt en Johan Braeckman wekenlang indringende gesprekken over diverse onderwerpen. De rode draad in hun conversaties is de vraag wat menselijkheid betekent. In dit boek behandelen ze fascinerende kwesties als de opkomst van Homo sapiens, Darwin en de evolutietheorie, irrationalisme, religie, humanisme en atheïsme. Vanaf welk moment in de prehistorie kunnen we spreken van een mens? Welke typische kenmerken heeft de mens? Vanwaar de spanning tussen rede en geloof? In 2022 verschijnt een tweede boek. Daarin bespreken ze de maakbaarheid van de mens, de vrije wil, de oorsprong van geweld, de relaties tussen mensen en dieren, en de zin en betekenis van het leven.

Wat betekent het om een mens te zijn? Wat houdt menselijkheid precies in? Waarin schuilt de waardigheid van de mens? Over deze vragen voeren Dirk Verhofstadt en Johan Braeckman reeds jarenlang diepgaande gesprekken met elkaar. Deze conversaties stelden ze ook te boek, waarvan een eerste deel verscheen in 2021. Op de hun typerende onderhoudende toon gaan beide filosofen in het tweede deel van hun zoektocht naar menselijkheid dieper in op de kenmerkende eigenschappen van de mens. Ze bespreken de oorsprong van taal en kunst, van geweld, en van moraliteit. Ook de maakbaarheid van de mens komt aan bod, net als de heikele kwestie of een vrije wil nu wel of niet bestaat en de aloude vraag naar de zin en betekenis van het leven. Tot onwrikbare waarheden komen ze niet, maar aan dogma's hechten ze evenmin geloof. Ze vertrouwen er daarentegen op dat redelijk denken tot betrouwbare kennis leidt.

Wijsbegeerte, zei Bertrand Russell, is een hardnekkige poging om zo helder en redelijk mogelijk te denken. De rivier van Herakleitos bespreekt de geschiedenis van de westerse wijsbegeerte met Russells omschrijving als rode draad. Plato, Aristoteles, Descartes, Spinoza, Popper, Rorty en vele anderen passeren de revue en worden in hun context geplaatst. Bovenal maken de auteurs duidelijk welke problemen deze filosofen bezighielden en hoe ze die probeerden op te lossen.