De onttovering van de waanzin - Marius Engelbrecht - ebook

In dit nu reeds klassieke werk uit 1985 biedt de hedendaagse Franse denker Marcel Gauchet een weids en tegelijk complex panorama van de logische verbanden tussen ontwikkelingen in de religie en ontwikkelingen in de politiek. Beide hebben elkaar door heel de geschiedenis tot op vandaag voortdurend vormgegeven. Meestal in het verborgene en onbewust, maar daarom niet minder doorslaggevend. In tegenstelling tot alle gekende maatschappijen uit het verleden laat onze westerse maatschappij zich niet langer bepalen door de religie. In die zin is ze 'uit de religie getreden', en wel via de 'onttovering van de wereld'. Die onttovering heeft zich vooral de laatste decennia doorgezet, maar is een proces geweest van eeuwen. Niet zozeer een proces tegen de religie in, maar in de eerste plaats een proces van en vanuit de religie zelf. Met ankerpunten zoals de opkomst van de 'axiale religies', het ontstaan van het monotheïsme, de ontwikkeling van de christelijke idee van incarnatie en de Reformatie.

Rond kunstmatige intelligentie (AI) zou het niet moeten gaan over de vraag of AI de mens gaat overnemen, maar over de vraag of wij mensen ons láten overnemen. De ontwikkelingen op het gebied van AI vormen een nieuwe stap in de richting van een samenleving waarin menselijke intuïtie en gezond verstand worden vervangen door cijfers, modellen en algoritmes. Een model zonder wijsheid gebruiken leidt altijd tot ongelukken en dit geldt zeker ook voor AI. Door gebruik te maken van veel data en rekenkracht kunnen deze modellen steeds meer. Ook worden toepassingen steeds toegankelijker. Dit maakt dat techniek zoals AI bijna wel gebruikt moet worden, ook als de toegevoegde waarde niet evident is. Dit boek is een filosofische, levensbeschouwelijke en soms mild technische overdenking van deze ontwikkelingen. Een gezonde relatie tussen mens en techniek vereist dat de gebruiker niet alleen de benodigde kennis heeft, maar ook eindverantwoordelijk blijft. Alleen dan levert techniek ook daadwerkelijk

'Filosofie van de waanzin plaatst de waanzin waar deze thuishoort: niet tussen de suikerziektes en gebroken benen, zoals veel psychiaters ons willen doen geloven, maar tussen bijzondere ervaringen van wijsheid, mystiek en creativiteit.' - Wouter Kusters Wouter Kusters schreef een erudiet en diep doorleefd boek over de meest uiteenlopende waanzinnige ervaringen: van 'de dolle mens' van Nietzsche en de doorgedraaide danser Nijinski tot de misschien wel geniale gek bij u in de buurt. Daarbij plaatst hij de waanzin in een uitzonderlijk breed perspectief. Hij beschrijft tal van hoogtepunten in onze cultuur die frappante overeenkomsten vertonen met uitingen van waanzinnigen: filosofie van Plotinus en Sloterdijk, mystiek van Meister Eckhart, literatuur van Aldous Huxley, kunst van M.C. Escher, muziek van The Doors, films als The Truman Show en The Matrix. Tussen de beschouwingen door schrijft Kusters over de ervaringen en gedachten van degenen die al te vaak worden opgesloten in diagnoses, in

We moeten voor een gezond klimaat niet de uitstoot van broeikasgassen halveren, maar de waanzin. Dat is de kernboodschap van dit boek. Van alle vormen van waanzin is de uitstoot van broeikasgassen er 'slechts' één. Het gaat onder andere ook om de waanzin van het verbouwen van voedsel in Afrika om dit te verwerken tot veevoer in Europa, de waanzin van het uitmergelen van bodems en uitputten van de ondergrond, de waanzin van de onderwaardering van docenten en medewerkers in de zorg en de waanzin van het bestrijden van de negatieve gevolgen van de techniek met nieuwe techniek. We zullen over de volle breedte vormen van waanzin in samenhang moeten aanpakken, wat een uitbreiding is van de uitdaging die we als mensen hebben om op duurzame wijze te kunnen verblijven op onze aardbol. Hierdoor maken we het klimaatvraagstuk complex. Supercomplex zelfs. En dat is een kans. Door de complexiteit op te zoeken, ontdekken we dat het landschap van oplossingen zich verder uitstrekt dan windmolens,

Foucaults debuut in de wereld van filosofie en sociale wetenschappen stelt ons een simpele vraag: is degene die wij 'gek' of 'waanzinnig' noemen eigenlijk wel ziek? Of is de waanzin juist een aspect van de rede, waarmee we in dialoog moeten blijven? Waar het standaardbeeld wil dat er steeds meer begrip is ontstaan voor de waanzin, laat Michel Foucault in Geschiedenis van de waanzin zien dat er sinds de middeleeuwen eigenlijk weinig veranderd is. In vroeger tijden verbande men gekken naar het dolhuis, tegenwoordig huisvest men patiënten in een psychiatrische inrichting. Met veel aandacht voor historische details beschrijft Foucault hoe de verhouding tussen rede en waanzin weliswaar verschoven is, maar dat de waanzin datgene blijft wat verduisterd en buiten de rede gehouden moet worden. Over de auteur(s): Michel Foucault (1926-1984) werkte als hoogleraar onder meer aan het gerenommeerde Collège de France. Zijn werk en optredens brachten hem internationale bekendheid tot ver buiten de

'Met deze sonnetten die hij [Andreus] eind 1955 begon te schrijven, liet hij zien dat de traditionele sonnetvorm omgesmeed kan worden tot een instrument om hevige spanningen voelbaar te maken. Door alledaags taalgebruik enerzijds en woordspel anderzijds profileert de ik-figuur zich middels de vrouw als lyrisch subject tot een nieuw soort mens die na een periode van twijfel de wereld weer vol optimisme tegemoet gaat. De sonnetten van de kleine waanzin is een belangrijke dichtbundel die je met plezier leest.'