De liberale canon - Dirk Verhofstadt - ebook

Het liberalisme is de oudste ideologische strekking in de geschiedenis. Tal van filosofen, schrijvers en politici verdedig(d)en humane waarden met betrekking tot vrijheid, rechtvaardigheid en vooruitgang en keerden zich tegen dogmatisme, extremisme en totalitarisme. Ze kwamen op voor gelijkberechtiging en verdraagzaamheid en streefden naar de scheiding van kerk en staat, de vrijheid van meningsuiting, de gelijkwaardigheid van elke mens en het zelfbeschikkingsrecht voor elke mens. Dirk Verhofstadt bespreekt zestig boeken van denkers die met hun ideeën gestalte gaven en geven aan het liberale gedachtengoed. Samen vormen ze De liberale canon. In zijn essay Grondslagen van het liberalisme bundelt hij de kerngedachten van deze liberale denkers bovendien tot één alomvattend geheel voor meer vrijheid, rechtvaardigheid en vooruitgang. http://www.houtekiet.be/boeken/p/detail/de-liberale-canon

De Volkspartij voor Vrijheid en Democratie is geboren op het puin van de Tweede Wereldoorlog. De Rotterdamse burgemeester Oud en een handvol liberalen verzetten zich tegen het nieuwe naoorlogse socialisme van de Partij van de Arbeid en richtten de VVD op. In de zomer van 1948 maakte de partij met zeven mannen en een vrouw haar opwachting in de Tweede Kamer. Een lange tocht volgde, met interne strubbelingen in de jaren tachtig en invloeden van buitenaf, zoals de snelle opkomst en ondergang van de LPF, begin van deze eeuw. Uiteindelijk groeiden de liberalen, ondanks het bestaan van D66 ter linkerzijde, naar een hoogtepunt van 41 zetels bij de verkiezingen van 2012. Met De liberale opmars verschijnt voor het eerst een op schrift gestelde historie van een Tweede Kamerfractie, die met oog voor anekdote en detail de lijn volgt van de parlementaire geschiedenis. Dit is het verhaal over de opbouw van de VVD door professor Oud, over de gloriejaren van Hans Wiegel, de problemen die Ed Nijpels op

De strijd voor vrouwenkiesrecht wordt vaak gekoppeld aan het feminisme in het algemeen en daarmee geplaatst aan de linkerzijde van het politieke spectrum. Toch speelden juist liberalen een belangrijke rol in de eerste feministische golf. Klassiek-liberale denkers hielden zich eind negentiende en begin twintigste eeuw steeds meer bezig met de positie en rechten van vrouwen. Voorheen werden impliciet alleen mannen bedoeld als er sprake was van individuen of burgers, maar in die tijd groeide het aantal schrijvers en politici dat zich expliciet richtte op de positie van vrouwen. Zij beriepen zich op binnen- en buitenlandse voorlopers op het gebied van vrouwenrechten, zoals John Locke, Mary Wollstonecraft, John Stuart Mill en Harriet Taylor Mill. Dit boek gaat niet alleen over de realisatie van vrouwenkiesrecht, in 2019 precies een eeuw geleden, maar ook over de rol die liberalen speelden in andere vrouwenkwesties na de eerste feministische golf. Denk bijvoorbeeld aan de positie van de

'Ik raak verveeld wanneer ik mensen lees die geestverwanten zijn, mensen met ongeveer dezelfde opvattingen', zo schreef de liberale filosoof Isaiah Berlin. 'Werkelijk interessant is het, de vijand te lezen, want de vijand doorbreekt onze verdedigingslinies'. Carl Schmitt (1888-1985) is inderdaad een uitstekende sparringpartner, juist voor wie in een liberale omgeving is opgegroeid en liberale waarden koestert. Na 1945 waren persoon en werk van de jurist en politiek denker Schmitt vanwege zijn engagement met het nationaalsocialistisch regime vooral object van Vergangenheitsbewältigung, dat pijnlijke en moeizame proces waarmee Duitsland in het reine trachtte te komen met haar verleden. De laatste decennia is er sprake van een opmerkelijke terugkeer van deze auteur in de internationale discussie over een hele reeks onderwerpen: de precaire relaties tussen politiek en religie, de zoektocht naar een 'nieuwe wereldorde', 'humanitaire' oorlogvoering, de opkomst van autocratieën en 'illiberale

Vandaag de dag is het sociaal-liberalisme een brede politieke stroming met veel maatschappelijke invloed. Niet alleen D66 noemt zich sociaal-liberaal, maar ook Femke Halsema en Mark Rutte hebben opzichtig geflirt met het etiket. Van het algemeen kiesrecht tot de moderne verzorgingsstaat: sociaal-liberalen stonden aan de basis van vele revoluties in de Nederlandse politiek. Altijd met het doel om vrijheid mogelijk te maken voor zo veel mogelijk mensen. Zo wilde Samuel Sarphati met het Paleis voor Volksvlijt - afgebeeld op het omslag van dit boek - de vooruitgang van de industrialisatie toegankelijk maken voor rijk en arm. De canon van het sociaal-liberalisme vertelt voor het eerst de rijke geschiedenis van deze stroming. Aan bod komen inspirerende toespraken, spannende Kamerdebatten en politieke verworvenheden die het werk zijn van sociaal-liberalen: van het befaamde Kinderwetje van Sam van Houten tot de strijd van Aletta Jacobs voor het vrouwenkiesrecht, en van de roep om referenda van