Reisverhaal Op vleugels gedragen | Harold van der Linden

‘Hij had achtenveertig uur voorbereidingstijd. Wij dachten er een jaar over na. Hij moest vierduizend man te voet organiseren, achthonderd man te paard, muilezels, voedsel en een kanon. Wij tweeën hebben alleen onze rugzakken. Hij liet zijn mannen ’s nachts in stilte lopen, vanwege vijandige legers. Onze vijanden zullen verkeer en hitte zijn, dus vertrekken we om half vijf, in de hoop dat we dertig kilometer afgelegd hebben voor de zon hoog staat.’ In de zomer van 2019 stapt Tim Parks samen met zijn partner Eleonora in de voetstappen van de Italiaanse revolutionaire generaal Garibaldi, die in de negentiende eeuw een guerrillaoorlog leidde voor een verenigd Italië.

Wat gebeurt er wanneer volkeren die geen koloniale geschiedenis delen, elkaar ontmoeten? Met die vraag trekt Lieve Joris, na jarenlang door Afrika te hebben gereisd, via Dubai naar China. Trouw aan de manier van werken die zij de afgelopen decennia heeft verfijnd, begeeft zij zich te midden van Afrikanen en Chinezen die als visjes achter de grote handelscontracten aan elkaars territorium binnenzwemmen, en beschrijft zij wat globalisering in hun leven betekent. De Congolese commerçante die naar Dubai reist om inkopen te doen voor haar winkel, de Malinese handelaar die nauwelijks kan lezen en schrijven maar drie keer per jaar naar Guangzhou vliegt, de Chinese docent kunstgeschiedenis die horloges verkoopt op een strijkplank in de straten van Zuid-Afrika - met een magische mix van humor en heldenmoed voeren zij ons een wervelende wereld binnen, waarin Europa herleid is tot een museum.

Wat doe je als je vijftig wordt? Avonturier en schrijfster Marica van der Meer besluit vanaf haar buitenshuis gevierde verjaardagsfeest de verkeerde kant om naar huis te fietsen. De wereld is rond en als je maar lang genoeg de verkeerde kant op fietst, kom je ook weer thuis. Vanuit een wereld van overvloed gaat ze volledig terug naar de basis, door alles wat ze nodig heeft in vijf tassen aan haar fiets te hangen. In de haven van Antwerpen neemt ze een cargoschip naar Zuid-Amerika. Met zeventien dagen vertraging belandt het schip uiteindelijk in Montevideo in Uruguay. Op de fietst gaat ze richting de Boliviaanse hoogvlakte in het Andesgebergte, waar Chepe op haar pad komt, een fietser uit El Salvador. Ze fietsen een aantal weken samen op en dit zorgt voor hilarische cultuurverschillen. Volgens Chepe reizen sommige fietsers met een creditcard en andere met dromen. In Guyana zit het regenseizoen haar in de weg en de enige hoofdweg door het land is een ware blubberbende. Ze loopt tot haar…

Nederlander gaat wonen in een dorp in de woestijn en begint een primitief restaurant. Als de naam van dat eethuis in de Lonely Planet verschijnt, gaat het de ondergang tegemoet. Beeldend beschreven met een groot respect voor de oorspronkelijke bewoners. 'De zaal loopt snel vol. Iedereen is er zo te zien, de acteurs, de crew, de pers. Ik breng de hoofdrolspeelster naar haar stoel op de eerste rij en kijk mijn aantekeningen nog snel even door. Als ik even later de film voor de tiende keer zie overvalt me een enorm gevoel van leegte. Ik begrijp het niet. Hier heb ik een jaar aan gewerkt.'   Als filmproducent Ton van der Lee zijn overvolle leven bekijkt, constateert hij een groot gevoel van leegte. De filmwereld, netwerken, vrienden en vriendinnen: het lijkt wel of hij alle sociale rituelen al een keer heeft meegemaakt. Hij besluit zijn productiebedrijf te verkopen en Nederland te verlaten. Zijn vrienden en collega's reageren geschokt: iedereen droomt ervan weg te gaan en alles achter te …

De auteur maakt de lezer deelgenoot van zijn hilarische en ontnuchterende avonturen. Hij laat zien dat Nigerianen geen moeite met slavernij hebben, dat de sharia uitermate populair is, dat ook veel christenen de islamitische wet steunen, dat Shell door Nigerianen wordt geïntimideerd en dat veel jonge migranten hun trip naar Europa als een soort ontdekkingsreis zien. In Nigeriaanse toestanden maakt Van der Aa met zijn verrassende verhalen duidelijk dat bijna al onze clichés over Afrika niet kloppen.

Maarten en Nicolien, de twee literaire karakters die in de jaren zestig via het werk van J.J. Voskuil de Nederlandse literatuur binnenwandelden, zijn het lopen nog niet verleerd. Sterker nog, naarmate ze over meer vrije tijd beschikken, trekken ze er steeds vaker te voet opuit. Terloops kibbelend of mijmerend kiezen ze vooral hun eigen route, het liefst weg van de gebaande paden. Ondanks hun principiële stellingname zijn ze uiteindelijk ook kinderen van hun tijd. In Aan de wandel (2022) doorkruisen ze het ganse land, dit keer gaan ze Op Pieterpad. Met de routegids in de hand vertrekken ze vanuit Pieterburen, ontspannen, maar tegelijk een beetje opgewonden. Het Pieterpad voert over de kleinste wegen en paden en is als het leven zelf. De tocht is geplaveid met gevoelige pijnpunten, verrassende ontmoetingen en diepe overpeinzingen. Eenmaal in het Achterhoekse Vorden blijken Maarten en Nicolien het over één ding eens te zijn: halverwege zijn ze nog op minder dan de helft.