De vervlogen helft

De tweelingzussen Desiree en Stella Vignes zijn elkaars spiegelbeeld. Op zestienjarige leeftijd lopen ze samen weg van de kleine, zuidelijke zwarte gemeenschap waarin ze zijn opgegroeid, maar al snel scheiden hun wegen. Jaren later leeft een van de zussen in hetzelfde stadje dat ze ooit probeerde te ontvluchten. De ander gaat door het leven als witte vrouw en vertelt haar witte echtgenoot niets over haar verleden. Maar gescheiden door vele kilometers en evenzoveel leugens blijft het lot van de tweeling vervlochten. Wat gebeurt er als de paden van hun eigen dochters zich kruisen?

De tweelingzussen Desiree en Stella Vignes zijn elkaars spiegelbeeld. Op zestienjarige leeftijd lopen ze samen weg van de kleine, zuidelijke zwarte gemeenschap waarin ze zijn opgegroeid, maar al snel scheiden hun wegen. Eenmaal volwassen lijkt hun spiegelbeeld te zijn vervlogen. Niet alleen de invulling van hun dagelijks leven verschilt, alles is anders: hun families, hun gemeenschap, hun identiteit. Jaren later leeft een van de zussen met haar zwarte dochter in hetzelfde zuidelijke stadje dat ze ooit probeerde te ontvluchten. De ander gaat door het leven als witte vrouw en vertelt haar witte echtgenoot niets over haar verleden. Maar gescheiden door vele kilometers en evenzoveel leugens blijft het lot van de tweeling vervlochten. Wat zal er met de volgende generatie gebeuren, wanneer de paden van hun eigen dochters zich kruisen?

In dit boek neemt Wim Daniëls ons mee naar de tijd van zijn jeugd: de jaren vijftig en zestig. Een tijd waarin het leven wat trager ging. In het dorp waar hij opgroeide woonden nog boeren die soms met hun vee de weg blokkeerden en in alle rust het verkeer lieten wachten. In de zomer stonden de mensen 's avonds buiten op de stoep. Er waren kruideniers waar je op rekening kon kopen. Nog lang niet iedereen had een tv, maar als kind mocht je op woensdag- en zaterdagmiddag gaan kijken bij die ene familie in de straat die al wel een toestel had. Thuis waren er de hoorspelen op de radio. Melk was nog de witte motor en kolen waren nog de zwarte brandstof. En op zaterdag zat Wim in de teil, in het troebele water, want hij was de jongste thuis. In 'De vervlogen tijd' schetst Wim wat er was en nu niet meer is, soms met weemoed, soms met een zucht van verlichting.

In dit boek neemt Wim Daniëls ons mee naar de tijd van zijn jeugd: de jaren vijftig en zestig. Een tijd waarin het leven wat trager ging. In het dorp waar hij opgroeide woonden nog boeren die soms met hun vee de weg blokkeerden en in alle rust het verkeer lieten wachten. In de zomer stonden de mensen 's avonds buiten op de stoep. Er waren kruideniers waar je op rekening kon kopen. Nog lang niet iedereen had een tv, maar als kind mocht je op woensdag- en zaterdagmiddag gaan kijken bij die ene familie in de straat die al wel een toestel had. Thuis waren er de hoorspelen op de radio. Melk was nog de witte motor en kolen waren nog de zwarte brandstof. En op zaterdag zat Wim in de teil, in het troebele water, want hij was de jongste thuis. In 'De vervlogen tijd' schetst Wim wat er was en nu niet meer is, soms met weemoed, soms met een zucht van verlichting.

Geuren hebben een directe impact op ons gemoed en dringen door tot de diepste lagen van ons (onder)bewustzijn. Deze publicatie gaat over de verbeelding van geur en reuk in de Hollandse en Vlaamse kunst van de zeventiende eeuw, over de zintuigen, over geuren van het verleden en over de aromatische connotaties van kunstwerken. Geur is ongrijpbaar, maar via reuk toch waarneembaar. Geurende bloemen en parfums, stinkende grachten en onwelriekende lichaamsluchtjes, nieuwe geuren uit de verre wereld (specerijen, tabak, koffie, thee), ziekmakende geuren, de verdwenen geuren van bleekvelden, oude ambachten en meer. Valt het leven van de zeventiende eeuw in geuren te vangen? Wat was de relatie tussen geur en gezondheid, tussen geur en religie? Wat zien we hiervan terug in de kunstwerken? Vragen over geur, waarneming en verbeelding vormen de leidraad van deze zoektocht die een ander perspectief hoopt te bieden op de kunst uit die tijd.

Augusta Francisca Maes, Guusje (1891-1918), had zich haar leven als getrouwde vrouw wel heel anders voorgesteld. Zij was feministe, niet helemaal 'avant la lettre', maar zonder het zich bewust te zijn en misschien zelfs zonder het woord te kennen. Zij blijft dromen van een ander vrouwenleven, onafhankelijk en niet ondergeschikt, maar de werkelijkheid van het begin van de 20e eeuw en het huwelijk met een man die wel van haar houdt maar niets van haar begrijpt - alles tegen de achtergrond van de Eerste Wereldoorlog - zijn haar ten slotte fataal.

Marie van Bylandt leefde het leven van de oude Nederlandse adel, waarin iedereen elkaar kende en voor wie Europa een speeltuin was. Maar zij was zeer verknocht aan haar thuis: het Haagse voorouderlijke landgoed Oostduin. Met een weelderige tuin, talloze huisdieren, tientallen personeelsleden en uitbundig familiebezoek woonde ze er volgens de conventies van haar stand. Tegelijk vond ze de ruimte om ongehuwd te blijven en een onafhankelijk leven te leiden met haar huisgenote, de dierenactiviste Elisabeth des Tombe. De moderne tijd naderde, letterlijk in de vorm van de groeiende stad, en Marie kon niet voorkomen dat die haar groene paradijs stukje bij beetje veroverde. Tegen alle aristocratische wetten in liet ze haar huis, zwaar beschadigd tijdens de bezetting, na de oorlog afbreken. Wel hield ze zich aan de adellijke verplichting om haar rijkdom belangeloos te delen. Het naar haar vernoemde fonds ondersteunt tot de dag van vandaag de zorg voor mens en dier. In een tijd waarin vrouwen

'Gaan ze mijn hoofd er dan helemaal afzagen?', vraagt Pepijn me in de auto. 'Nee schat, ze halen je hoofd er niet af,' antwoord ik lachend. 'Ze maken er denk ik een gaatje in. Hier boven je oor.' Ik schuif het witte plukje haar opzij. Het pigmentloze plukje dat mij iedere keer weer ontroert. Pepijn kijkt me met grote ogen aan. 'En dan flikkeren ze mijn hersenen eruit en dan krijg ik nieuwe?' Ik weet niet of ik moet huilen of lachen. Lachen om zijn beeldspraak of huilen om zijn taalgebruik. Als een neuroloog je adviseert om de linkerhersenhelft van je zoon van zeven 'uit' te zetten, sta je niet te popelen. In het vervolg op haar boek 'Zonder meer, zonder maar' beschrijft Anne hoe haar grootste angst in slechts vijf maanden tijd haar diepste verlangen werd. Een inkijkje in hoe chaos kristalhelder wordt als alles aan een flinterdun draadje hangt. Anne Kien (1975) is ondernemer, Flevolandse Zakenvrouw van het Jaar, vrouw van Jeroen, moeder van Lotte en Pepijn. Door een virusinfectie