De tiende kamer

Lijden, lachen en denken rond het graf Sinds zijn eerste boek Het refrein is Hein is Bert Keizer zelf een flink eind opgeschoven richting graf, maar dat weerhoudt hem er niet van zo getrouw mogelijk verslag te doen van wat we allemaal denken, hopen, vrezen, overwegen en idioot vinden rond de sterfelijkheid van de mens. In zijn werk als verpleeghuisarts ontmoet hij dagelijks patiënten, collega's, zieken, filosofen, verpleegkundigen, schrijvers, dichters, doodgravers, warhoofden, predikers, wijzen en een enkele schurk. Het verlossende van Tumult bij de uitgang is dat Keizer ondanks de ernst van zijn thema nooit vergeet te lachen. Hoewel we onze uiteindelijke bestemming, de dood, als een loden kogel met ons mee slepen, vindt hij enige opluchting in de gedachte dat we zonder dit blok aan ons been zouden weg zweven in betekenisloosheid. Op even komische als stijlvolle wijze blijft hij doordrongen van het besef dat onze sterfelijkheid het beste medicijn is om het leven draaglijk te houden.

Joseph Charles Philpot was een engels predikant in de 19de eeuw. Aanvankelijk was hij predikant in de Kerk van Engeland, maar in 1835 onttrok hij zich aan deze staatskerk. Hij sloot zich aan bij de Strict Baptists. De preken van Philpot werden al in de 19de eeuw naar het Nederlands vertaald. Er verschenen verschillende series: 10 Achttallen, 12 Zestallen en 3 Viertallen. In dit deel uit de serie Achttallen is opgenomen: - Wat is waarheid? n.a.v. Joh. 18 vs. 36a - Alle dingen beproefd, n.a.v. 1 Thess. 5 vs. 21 - De zalving, die alle dingen leert, n.a.v. 1 Joh. 2 vs. 27 - Onze belijdenis vasthouden, n.a.v. Hebr. 4 vs. 14-15 - Eene kostbare vrijmoedigheid, n.a.v. Hebr. 10 vs. 35-37 - Paulus' gebed voor de gemeente te Filippi, n.a.v. Flp. 1 vs. 9-11 - Israëls verwachting en Verlosser, n.a.v. Jer. 14 vs. 8-9 - Genadige behandeling snood beantwoord, n.a.v. Jes. 63 vs. 9-10

We denken er het liefst nooit aan: het feit dat we ooit zullen sterven. De algehele houding van onze moderne samenleving is er een waarin de dood zo veel mogelijk wordt genegeerd. Maar vroeg of laat zullen we eraan moeten geloven. Bovendien brengt het reflecteren op de eigen sterfelijkheid veel voordelen met zich mee. De dood brengt je tot inzichten die te leren zijn uit de grote levenslessen. Je hoeft niet te wachten tot je op je sterfbed ligt om deze te leren - je kunt hier nu al mee aan de slag, ongeacht hoe oud je bent of hoe lang je nog zult leven. Claudia Crobatia analyseert waarom de dood zo'n taboe is in onze cultuur en hoe andere culturen hier op een gezondere manier mee omgaan. Door middel van death awareness worden we meer bewust van onze eigen sterfelijkheid. Dit draagt bij aan een leven met meer geluk en betekenis, en een meer natuurlijke omgang met het levenseinde.

Einde 21e eeuw. Jack Newman wordt gezien als vijand van de mensheid. Het mede door hem ontwikkelde a-sterfelijkheid programma is alleen betaalbaar voor de elite en heeft ervoor gezorgd dat de wereld wordt geteisterd door revoluties en burgeroorlogen. De verscheurde samenleving kan geen weerstand bieden als de Aarde wordt getroffen door een invasie van de door Jack gevreesde Feind, een agressieve buitenaardse legermacht. Kan Jack op de Alfabeschaving rekenen nu er al miljarden mensen zijn omgekomen? Hoewel alles verloren lijkt, probeert Jack zijn broer Redmond terug te vinden en hij stuit daarbij op de ware intenties achter het duizend eilanden experiment, en op de vraag of de mensheid nog een toekomst heeft.

In De ontkenning van de dood (1973) pakt Becker het probleem van de grootste leugen van het menselijk bestaan aan: de weigering om de eigen sterfelijkheid te onderkennen. De gehele beschaving lijkt zichzelf namelijk te beschermen tegen het besef van de dood als einde van het leven. Volgens Becker leven we behalve in onze tastbare wereld ook in een symbolische, waarin zich de overtuiging van onze onsterfelijkheid bevindt. We scheppen om herinnerd te worden, om deel uit te maken van iets waarvan we geloven dat het eeuwig zal duren. Op die manier hopen we ons leven betekenis te geven. Becker werpt een nieuw licht op de aard van de mensheid en roept op tot het leven van het leven.

Pedagoog Kees Boeke (1884-1966) richtte in de jaren 20 van de vorige eeuw de befaamde school de Werkplaats in Bilthoven op. In Tiendesprongen vertellen Jos Heuer en Henk Willems, twee oud-docenten van de Werkplaats, over Boekes unieke visie op het universum, de tijd en de snelheid. Zij volgen hierbij diens succesvolle idee over tiendesprongen: van de eerste tekening, getoond op een onderwijstentoonstelling in 1927 in het Stedelijk Museum, tot de publicaties erover eind jaren 50 en de wereldwijde navolging in de jaren erna. Uitgebreid gaan de auteurs ook in op twee publicaties die Boeke in voorbereiding had, maar nooit zijn verschenen: 'Tiendetijden' en 'De grote wedstrijd' - de tiendesprongen, toegepast op tijd en snelheid. Aan de hand van nog niet eerder gepubliceerde tekeningen en aantekeningen vestigen Heuer en Willems de aandacht op Boekes baanbrekende gedachten, die gerekend mogen worden tot het cultureel erfgoed van Nederland.