De schippers van de Kameleon

In 1949 verscheen het boek De schippers van de Kameleon, geschreven door de Fries Hotze de Roos. In de veertig daaropvolgende jaren schreef hij nog negenenvijftig titels in de Kameleon-reeks. Het waren avonturen die echt tot de verbeelding spraken. De Kameleonreeks groeide uit tot de populairste kinderboekenserie van Nederland. Miljoenen jongens en meisjes identificeerden zich met Hielke en Sietse Klinkhamer, de tweeling van een dorpssmid, die er in hun 'lompe maar sterke' boot de Kameleon op uit trokken. De Kameleon is onderdeel geworden van Nederlands collectieve geheugen. Dat generatie na generatie jonge lezers die boeken verslonden, was volwassen kinderboekencritici een doorn in het oog. Zij vonden het minderwaardige jeugdlectuur, die jonge lezers afhield van Het Betere Kinderboek. Een jeugdliteratuurprijs of Griffel ontving De Roos, timmerman van beroep, dan ook nooit. NRC-journalist Paul Steenhuis gaat op zoek naar het geheim van het enorme succes van de reeks. Hij legt

In het leven bekleden mensen verschillende sociale posities: zo zijn ze bijvoorbeeld lid van een familie, daarnaast werknemer en in hun vrije tijd actief bij een sportvereniging. Bij elk van die posities horen verschillende rollen, dat wil zeggen ideeën wat betreft verwacht en correct gedrag. Die diverse posities en bijbehorende rollen geven kleur en diepte aan het leven: een mensenleven is wat dat betreft net zo bont als het opvallende lijf van een kameleon. Een mens is immers meer dan 'de zoon of de dochter van' en het bestaan wordt eenzijdig als de persoonlijke identiteit staat of valt met het uit oefenen van een baan of een hobby. Maar een gevarieerd leven waarin mensen tal van posities innemen, genereert ook spanning, omdat verwachtingen ten aanzien van gewenst gedrag bij verschillende rollen enigszins kunnen schuren of zelfs met elkaar in tegenspraak zijn. Zo kan een individu in de knel komen omdat bijvoorbeeld opvattingen over loyaliteit in de eigen familie haaks staan op de

Hielke en Sietse Klinkhamer, de schippers van de Kameleon, laten geen kans voorbijgaan om Gerben Zonderland eens flink bij de neus te nemen. Als de jongens twee benen van een etalagepop vinden, bedenken ze een grap waarmee ze hun vriend Gerben een kletsnat pak kunnen bezorgen. Maar niet alleen Gerben tuint erin, ook Kees en Sjoerd, de postbode, worden het slachtoffer. Kees en Gerben laten het er niet bij zitten. Voor de tweeling zit er niet veel anders op dan smartegeld te betalen. En alsof het nog niet genoeg is, heeft ook vader Klinkhamer nog een appeltje te schillen met zijn zoons. Doordat de jongens met vette vingers aan een bestelformulier hebben gezeten, krijgt de smid zijn spullen niet op tijd geleverd. Hielke en Sietse willen op palingjacht om hun vader weer een beetje vrolijker te maken. Gelukkig heeft Louw een idee om op een makkelijke manier aan paling kunnen komen zonder te gaan vissen...

Het begint al weer goed in dit boek over de Kameleon van Sietse en Hielke Klinkhamer als Sjoerd Bonnema, de postbode, zijn buitenboordmotor even zal demonstreren. Sjoerd valt overboord, op zijn kop in de prutsloot... waarna zijn boot onbemand het meer opstuift. Nauwelijks is iedereen van dit voorval bekomen of Halbe Hoekstra, die bij zijn oma komt logeren, wordt bestolen. Nu, dat is iets waarmee Sietse en Hielke geen vrede hebben. Wie is de dader? Sietse en Hielke gaan op onderzoek uit, maar de diefis hen en Zwart te slim af. Om Halbe te helpen, gaan Sietse en Hielke oud papier inzamelen en het geld dat ze hiervoor krijgen, geven ze aan Halbe en voor Zwart kopen ze een pracht van een tuinstoel. Maar denk niet dat hij hierin nu rustig de zaken afwacht!

In het dorp waar Hielke en Sietse Klinkhamer wonen, gebeurt van alles. Eerst rijdt Kees met zijn zelfgemaakte zeilwagen van de Polderdijk te water. Het is maar goed dat Hielke en Sietse er met hun boot de Kameleon snel bij zijn om Kees uit het water te vissen. Veldwachter Zwart krijgt het weer druk, want op de een of andere manier verdwijnen er allerlei dingen uit het dorp. Zijn er misschien dieven onder de kampeerders of is Gerben Zonderland, de supergrappenmaker, weer eens bezig iedereen in het dorp bij de neus te nemen? Hielke en Sietse gaan met de Kameleon op onderzoek uit. Maar Zwart heeft een vermoeden... en dat klopt!