De laatste man

Eustace Conway is in de ogen van Elizabeth Gilbert de laatste echte Amerikaanse man. Als zeventienjarige jongen verlaat Conway zijn ouderlijk huis, weg van de continue minachting van zijn vader. Hij verruilt huiselijk comfort voor een tipi in de Appalachen, waar hij zelfvoorzienend probeert te leven. Naarmate hij ouder wordt, jaagt hij grotere dromen na: hij vaart de Mississippi af in een zelfgemaakte kano, loopt de Appalachian Trail, en doorkruist Amerika te paard. Twintig jaar later woont Conway nog steeds in de bergen, waar hij lesgeeft in overlevingstechnieken aan mensen die dichter bij de natuur willen komen. Gaandeweg komt hij erachter dat ook hij zijn dromen zal moeten aanpassen aan de ontnuchterende realiteit van het moderne leven. Gilbert neemt op de haar kenmerkende wijze, vol energie en humor, de lezer mee in het avontuurlijke leven van een hopeloos gecompliceerde man: een visionair, een narcist, een briljante maar ook gemankeerde held van deze tijd.

In 1948 veroverde de opa van Hans Goedkoop als Nederlandse officier in Indië het bolwerk van de opstandelingen die het land onafhankelijk wilden maken, en arresteert hun leider Soekarno. Hij maakt promotie en wordt generaal-majoor. Maar als de onafhankelijkheid toch komt en hij repatrieert, krijgt hij alleen nog werk als adviseur van de Haagse brandweer. Goedkoop ontrafelt een geschiedenis die binnen zijn familie altijd ongeschreven is gebleven. Hij volgt de gangen van zijn opa en ontdekt een schemerwereld aan geheime acties en conflicten. In 'De laatste man' bekijkt hij het verlies van Indië door het gevoelige prisma van één leven. Een schrijnende en soms aangrijpende bespiegeling over vergeten, verdringen en generaties later toch weer terugzoeken.

Op 11 mei 1940 vielen Duitse troepen van de SS-Standarte Der Führer de Nederlandse voorposten bij de Grebbeberg aan. De Nederlandse verdedigers hadden de opdracht gekregen om stand te houden 'tot de laatste man en de laatste patroon'. Aan het einde van de dag hadden de Duitsers de voorpostenstrook in handen en was het Nederlandse bataljon, III-8 R.I., uiteengeslagen. De strijd om de voorposten, op de eerste dag van de slag om de Grebbeberg, zou uitgroeien tot een veelbesproken episode. Wat maakte dat de voorpostenstrook viel op 11 mei 1940? En waarom vluchtte de één maar bleef de ander verwoed weerstand bieden? Dit boek gaat in op deze vragen en toont een beeld van de strijd waarin chaos en onzekerheid, heldenmoed en lafheid en falend en effectief leiderschap naast elkaar bestonden. Het werk weegt de verschillende factoren die bijdroegen aan het verlies van de voorpostenstrook en poogt het gevechtsveldgedrag van de Nederlandse militair te duiden.

In Laatste man vertelt Stijn Franken (1967-2025), die gedurende zijn carrière onder andere Lucia de Berk, Volkert van der G. en Willem Holleeder bijstond, aan de hand van enkele spraakmakende zaken over zijn ervaringen als strafrechtadvocaat. Via de processen tegen Charles Z. en Kobus L. in de jaren negentig en de gerechtelijke dwalingen uit het begin van deze eeuw, komt hij te spreken over de verharding van het strafrechtklimaat, de toename van het aantal levenslang gestraften en het gevaar dat ontstaat als mensen het vertrouwen in het strafproces verliezen. Ook zijn eigen sterfelijkheid komt aan bod. Een paar jaar geleden kreeg Stijn te horen dat hij ongeneeslijk ziek was. Om iets van zijn gedachtengoed te bewaren voor komende generaties heeft hij samen met Miek Smilde, oud-journaliste en schrijfster, zijn verhaal op papier gezet. Laatste man is een boek over het zoeken naar waarheid, de kracht van verhalen en de kloof tussen zij die oordelen en zij die veroordeeld worden.